Antón Reixa converte en danza a súa poesía: «Grazas ao baile, superei as secuelas do accidente»
Antón Reixa (Vigo, 1957) prepárase para cruzar o Atlántico. O artista, poeta e performer desembarcará este mes de setembro en Buenos Aires para subir ao escenario do prestixioso Festival Internacional de Artes Escénicas (FIBA) coa obra Cicatriz. Dirixida e coreografada por Kirenia Martínez Acosta, o espectáculo supón un desafío físico e artístico sen precedentes para o creador: converter en baile os máis de 700 versos do seu propio poema. Tras a súa experiencia arxentina, a peza recalará en decembro no Teatro Rosalía de Castro da Coruña dentro do ciclo TRC Danza.
—Cando marchan para Arxentina?
—Pois voamos o día 15 e estaremos alí ata o día 21. As funcións serán o 19 e o 20; a principal será a peza de danza, e tamén haberá outro pequeno acto para presentar o texto no que se basea a obra.
—Apetécelle?
—É unha bonita historia. A peza estreouse no 2025 e antes disto eu non tiña nin idea de danza, pero foi Kirenia Martínez a que me convidou. Ela xa traballara nalgunha ocasión cos meus poemas. Nesta ocasión, optamos por Cicatriz, un poema de máis de 700 versos que comezan coa palabra «quero», ofrecendo unha reflexión continua sobre o desexo. A sorpresa veu cando empezamos a preparalo todo e Kirenia propúxome bailar, xa que eu pensaba que a miña función sería a habitual de recitar os meus propios poemas, pero non foi así.
—Aínda que nunca bailara, si que ten experiencia enriba dun escenario.
—Si que tiña experiencia nos escenarios, pero tamén hai que ter en conta que no 2025 facían apenas nove anos dun accidente de tráfico moi grave que sufrín. Estiven en inmobilidade absoluta, logo en cadeira de rodas, posteriormente con muletas e, cando empecei a ensaiar a obra, aínda andaba con bastón. Por iso houbo unha verdadeira recuperación do meu corpo. Entón, a peza anúnciase sempre como un espectáculo inclusivo e integrador das discapacidades físicas, e a iso úneselle un aspecto antiedadista: empezar a bailar con case 70 anos non é o habitual, e máis tendo en conta que son asmático e non fixen educación física nin na escola nin no colexio.
—E como se sente agora bailando?
—Agora síntome moi cómodo, pero ao principio o pánico foi grande e a paciencia de Kirenia, maior. Teño o costume de ser incapaz de ir a un ximnasio a facer exercicio só por estar ben, pero os ensaios son diferentes: estás facendo un exercicio que te prepara para un espectáculo ante o público e vaslle collendo o gusto. Foi moi importante porque o meu corpo se foi recuperando e, ao mesmo tempo, descubrín que a danza contemporánea non é acrobacia, senón unha emoción que se expresa xestual e corporalmente. Achegou novos matices aos meus versos grazas ao traballo coreográfico tan intenso de Kirenia, que logo se confronta coa percepción do público, algo moi interesante para un poeta. Para min foi un territorio absolutamente novo.
—Necesitaron moito para convencelo?
—A verdade é que na miña vida adoito facer cousas moi diferentes; teño tendencia a atreverme a probar cousas por primeira vez. Isto era insólito para min porque requiría un esforzo físico, pero gustaríame destacar que este tipo de exercicios, á parte do seu valor artístico, son moi beneficiosos para o corpo. Agora coñezo mellor o meu corpo, móvome mellor e superei da mellor maneira as miñas lesións e as secuelas do accidente. Foi unha aventura inesperada da que estou moi orgulloso. Alégranos moito que a peza fose seleccionada no Festival Internacional de Artes Escénicas. Acudiremos non só para presentar a obra en escena e o libro, senón tamén para aprender da programación do festival, que reúne a artistas de diferentes países.
—Despois de Arxentina chegará a función na Coruña, comarca na que vive. Apetécelle actuar alí ante xente coñecida?
—Si, é unha cita moi importante, sobre todo porque na danza bótase de menos unha maior frecuencia de funcións; non é habitual que se programe danza contemporánea nos teatros de forma continuada, así que hai que aproveitar todas as ocasións. Tivemos bastantes funcións en Galicia, como no festival de danza de Carballo, e o ano pasado estivemos por varias zonas de España e incluso en Alemaña. No que resta de ano quédanos Arxentina e A Coruña, e empezaremos o ano que vén nun festival en Valencia.
—Ademais de velo bailar, escoitaremos os seus poemas. De que falan?
—Son textos escritos cun golpe instintivo para expresar aspectos sobre o desexo. Manteñen a miña práctica habitual de escribir versos libres, sen estrutura estrófica, métrica nin rima, pero coa disciplina de comezar sempre coa palabra «quero» e ir descubrindo cousas novas. O poema xa existía e o utilizara en recitais, pero coa coreografía toma unha dimensión diferente que fai percibir ao público de forma máis física a reiteración obsesiva do desexo. Creo que se non tivésemos desexos nin fósemos capaces de construír unha capacidade volitiva, a vida sería moi diferente. Na miña infancia era habitual que te recriminaran dicindo «se non sabes nin o que queres». Entón, é importante co paso da vida ir sabendo o que queres, ou ao menos o que non queres.